Etik Kurul Sürecine Dair Açıklama
SPoD Danışmanlık Ağı’ndaki bir psikologla ilgili danışanın iddiaları sonrasında oluşturulan Etik Kurul sürecinin yürütülmesine dair danışan tarafından getirilen eleştirilerle birlikte sürecin kamusal alana taşınmasına ilişkin açıklamamızdır.
SPoD Danışmanlık Ağı’na başvuran bir danışanın, yönlendirildiği psikolog hakkındaki iddiaları sebebiyle 13 Ocak 2023’te danışan ve psikologun onayıyla bir Etik Kurul oluşturulması kararı alınmıştır. Etik Kurulda gönüllü olarak görev alacak uzmanların belirlenmesi sürecinde 6 Şubat’ta yaşanan depremin de etkisiyle, ilk Etik Kurul toplantısı 29 Mart’ta yapılabilmiş ve ardından hem danışan hem de psikolog Etik Kurul tarafından hem yazılı hem de sözlü olarak dinlenmiştir. Bu süre zarfında psikologa yeni bir danışan yönlendirilmesi yapılmamıştır.
Geldiğimiz noktada Etik Kurul süreci 19 Eylül 2023’de son bularak taraflara ilgili rapor ve karar ulaştırılmıştır. Etik Kurul, gönüllülük esasıyla çalışan üç uzmandan oluşturulmuştur. Etik kurul kararlarını danışman ve danışan ile kurdukları iletişim sonrasında almış ve SPoD yönetim kuruluna bildirmiştir. Etik Kurul her iki taraftan edindiği bilgiler ışığında danışmanın herhangi bir etik ihlalde bulunmadığına karar vermiştir.
Bu aşamada öncelikle tarafımıza yöneltilen Etik Kurul sürecinin gereğinden fazla uzaması yönündeki eleştirileri kabul ediyoruz. Kurum olarak, sürecin takibini yapma konusundaki sorumluluğumuzu tam olarak yerine getiremedik. Bu takipsizlikte ilgili dönemde dernekteki çalışan değişiklikleri ve örgüt içi aktarımdaki eksiklikler oldukça etkili olmuştur. Bu durumun böylesi önemli bir konuda yeterli bir açıklama olmadığını kabul ediyoruz. Ancak geriye dönüp baktığımızda tekrar benzer bir durumun yaşanmaması için örgüt içerisindeki kişilerin devir teslim süreçlerini daha dikkatli kurgulamamız gerektiğini görüyoruz. Etik Kurul sürecindeki takip eksikliğimizin sonucu sürecin uzamasının gerek danışan gerekse de danışman üzerinde yaratmış olduğu olumsuz etkiden dolayı üzgünüz, her iki taraftan da özür diliyoruz. Bu sürecin uzamasındaki sorumluları ve sorunları dernek içerisinde soruşturmaya ve gerekli önleyici mekanizmalar için aksiyon almaya ve düşünmeye devam edeceğiz.
SPoD olarak daha iyi yapılandırılmış bir Etik Kurul Yönergesi oluşturmaya ihtiyaç olduğu noktasında hemfikiriz. Etik Kurul sürecine ilişkin kısıtlılıklarımızın giderilmesi için bundan sonra yaşanabilecek olası durumlara dair ruh sağlığı meslek örgütleri ile ortak çalışmalar yapmayı planlıyoruz. Bu öz eleştiriler ve önerilerin bundan sonrası için onarıcı olmasını temenni ediyoruz. LGBTİ+ hareketinin birbirini değiştirici ve dönüştürücü şekilde güçlendirilmesi adına çalışmaya ve öğrenmeye devam edeceğimizi kamuoyuna duyururuz.
Bu vesileyle, 2014’ten beri hizmet veren SPoD Danışmanlık Ağı’nın işleyişi konusunda bilgi verme sorumluluğunu da hissediyoruz.
- SPoD Danışmanlık Ağı; Cinsel Yönelim ve Cinsiyet Kimliği ile İlgili Başvuruların Ele Alınması Çalıştayına katılan ve ağa yönlendirilen LGBTİ+’lara psikolojik destek sağlayan yarı gönüllü uzman danışmanlardan oluşmaktadır.
- Çalıştay, belli aralıklarla, açık çağrılı olarak duyurulmakta ve gelen başvuruların incelenmesi sonucu katılımcıları belirlenerek gerçekleştirilmektedir.
- Çalıştaya katılmak isteyen kişilerde mesleki yeterlilik (psikolog, psikiyatrist, psikolojik danışman) şartı aranmaktadır. Özgeçmişlerinin ve çalıştaya katılma motivasyonlarının yer aldığı niyet mektuplarının değerlendirilmesi sonucunda çalıştaya katılacak uzmanlar belirlenmektedir.
- Çalıştayda, eğitim kurumlarında zaten verilmiş olması gereken LGBTİ+ temel kavramlar, cinsel yönelim gelişim süreci ve açılma süreçleri, cinsiyet kimliği çeşitliliği ve gelişimi, cinsiyet uyum sürecinde ruh sağlığı çalışanının görev ve sorumlulukları konularında eğitim, atölye ve oturumlar gerçekleştirilmektedir.
- Çalıştay sonrasında, isteyen uzmanlar SPoD Danışmanlık Ağı’na dahil edilmektedir.
- Her uzmanın gerekli durumlarda süpervizyon alması hali hazırda kendi sorumluluğu olmakla birlikte Ağ’daki uzmanların katılabileceği süpervizyon grupları da oluşturulmaktadır.
- Danışmanlık Ağında yer alan uzmanlar, dernek tarafından yönlendirilen danışanlara, günün koşullarına göre daha düşük ücretli olarak -12 hafta boyunca- psikolojik destek sağlamaktadır. Ulaşılabilir kotaları olduğu sürece de dernek tarafından uzmanlara yönlendirme yapılmaya devam edilmektedir.
- 12 hafta sonunda, danışmanlık sürecine devam edilip edilmeyeceği ve danışmanlık ücreti danışan ile danışmanın ortak kararı ile belirlenip sürdürülmektedir.
- Danışanlardan, çalıştıkları uzmanla ilgili geri bildirim geldiği takdirde değerlendirilmekte, uzmana yönlendirme yapılmaması ve/veya tekrar çalıştaya katılması, konuyla ilgili ek süpervizyon alması gündem edilmektedir.
SPoD olarak ruh sağlığı alanındaki çalışmalarımızda psikolojik desteğin de yer almasının sebebi, ruh sağlığı alanında LGBTİ+ kapsayıcı yaklaşımlar üretmek, LGBTİ+’larla çalışan uzmanların sayısını ve kapasitesini artırmak ve özellikle danışanları uygun uzmanlarla buluşturmak için bir köprü görevi sağlamaktır. Ruh sağlığı müfredatının LGBTİ+ kapsayıcılığa dair eksikliğinin giderilmesi derneğin tek başına altından kalkabileceği bir mesele olmamakla birlikte SPoD Danışmanlık Ağına yönelik geliştirici çalışmaların yanında diğer kurumlara yönelik LGBTİ+ kapsayıcı ruh sağlığına dair atölye, danışmanlık ve eğitimler verilmekte, uzmanların faydalanabileceği materyaller hazırlanmaktadır.
Giderek artan psikolojik destek talebine kurum olarak biriktirmiş olduğumuz uzmanlıkla ve sivil toplum örgütü olmanın getirdiği kısıtlılıklarla cevap oluşturmaya çalışırken, bu kısıtlılıkları aşmanın deneyimimiz ve çabamız kadar gelecek eleştiri ve önerilerle mümkün olabileceğinin de farkındayız. Daha fazla LGBTİ+’nın ruh sağlığı hizmetlerine erişebilmesi, cinsiyet kimliği ve cinsel yönelim ile ilgili ve diğer psikolojik sorunları çerçevesinde destek alabilmesi için yapabileceklerimizi kurum içinde tartışmaya devam edeceğiz.
Sosyal Politika Cinsiyet Kimliği ve Cinsel Yönelim Çalışmaları Derneği
